Software ontrafelt emoties Mona Lisa

Computers worden steeds meer ingezet om emoties bij mensen te herkennen. De bijbehorende software wordt niet alleen gebruikt om de stemming van bijvoorbeeld mensen aan de telefoon vast te stellen, maar ook om de emoties achter de beroemdste glimlach aller tijden te ontrafelen. Deze toegepaste computerwetenschappen zouden bijna doen vergeten dat er ook nog ‘ouderwetse’ manieren zijn om te weten te komen wat er achter het lachje van de Mona Lisa schuil gaat.

Amerikaanse wetenschappers hebben een programma ontwikkeld dat de emoties van bellers bepaalt aan de hand van de tekst die ze op een voicemail hebben ingesproken. De software, Emotive Alert genaamd, analyseert de eerste tien seconden van de ingesproken berichten op basis van zaken als het stemvolume, snelheid van praten en toonhoogte, en de verhouding tussen woorden en pauzes.

Na een forse rekensessie legt het programma vast of de beller opgewonden is; blij, boos of verdrietig; of het een formeel of juist informeel telefoontje betreft; of de beller een dringende boodschap heeft achtergelaten of juist niet; enzovoort. Aan de hand van de eindconclusies verstuurt Emotive Alert vervolgens een ‘emoticon’ dat de stemming van de afzender van het bericht weergeeft. Een stapje verder gaan onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam. Ook zij hebben zich op software gestort die emoties bij mensen kan herkennen, maar dan aan de hand van gezichtsuitdrukkingen. Om hun software eens grondig te testen, namen ze de beroemdste glimlach aller tijden onder de loep, namelijk die van de Mona Lisa.

Wetenschappers buigen zich al eeuwenlang over de vraag wat er schuil gaat achter het subtiele lachje van de vrouw van de Florentijn Francesco del Giocondo, dat werd vereeuwigd door Leonardo da Vinci. Een prachtige testcase dus, die natuurlijk ook garant staat voor de nodige publiciteit. De software uit Amsterdam concludeert dat de vrouw op het schilderij van Da Vinci eigenlijk vooral (83 procent) blij is, 9 procent afschuw laat zien, voor 6 procent bang is en er ook nog een magere 2 procent boosheid zichtbaar is. Leuk om te weten, maar is die glimlach hiermee definitief ontrafeld? Nee natuurlijk, het eigenlijke raadsel is hoe kunstenaar Da Vinci een zo subtiele en tegelijkertijd zo betekenisvolle glimlach op het doek heeft weten te krijgen.

De Amerikaanse wetenschapper Margaret Livingstone van de Harvard Universiteit denkt te weten waarom de glimlach zo raadselachtig is. Het lachje is volgens haar namelijk zó geschilderd dat het pas zichtbaar wordt als mensen er juist niet rechtstreeks naar kijken. Dit heeft volgens Livingstone te maken met de manier waarop mensen naar dingen kijken. Mensen hebben een geconcentreerde manier van kijken naar dingen, waarbij de details opgepikt worden maar de schaduwpartijen juist niet, en een meer algemene, bredere manier van kijken waarbij de schaduwen worden waargenomen.

En wat blijkt, aldus Livingstone: de glimlach van de Mona Lisa is vrijwel geheel uit donkere tinten geschilderd. Dit zijn precies de schaduwpartijen die we pas waarnemen door er niet direct naar te kijken. De Amerikaanse wetenschapper concludeert daarom dat Da Vinci al in 1500 wist wat onderzoekers nu pas langs wetenschappelijke weg beginnen te ontdekken, namelijk hoe wij dingen waarnemen.

En ondanks de technische hoogstandjes van de andere onderzoekers, is dat natuurlijk pas het echt leuke nieuws uit dit verhaal 🙂

Scroll Up

Pin It on Pinterest