WikiBook luis in de pels van uitgeverijen

De online encyclopedie Wikipedia is een vier jaar tijd uitgegroeid tot een enorme verzameling van bijna driekwart miljoen artikelen. Het succes heeft de oprichter geïnspireerd tot een nieuw idee: een database met schoolboeken die op een vergelijkbare wijze als Wikipedia wordt samengesteld.

Het bovengenoemde aantal artikelen betreft overigens alleen de Engelstalige exemplaren. Er zijn inmiddels encyclopedieën in bijna tweehonderd talen, waaronder Nederlands en zelfs Limburgs. De Nederlandse Wikipedia bevat inmiddels bijna honderdduizend artikelen, de Limburgse variant ongeveer vijfhonderd. In totaal kunnen zo’n anderhalf miljoen artikelen worden geraadpleegd.

Wikipedia is een encyclopedie geschreven door vrijwilligers, ook al zijn dat vaak professionals of experts op een bepaald terrein. In principe kan iedereen er een bijdrage aan leveren. Wie helemaal zeker wil zijn van informatie over een bepaald onderwerp, moet daarom een gevestigde encyclopedie raadplegen. Wie zich wil laten verrassen door creatieve invalshoeken op een onderwerp, moet vooral naar Wikipedia surfen.

Een mooi voorbeeld voor de wijze waarop Wikipedia kán werken, is een experiment dat een redacteur van het Amerikaanse tijdschrift Esquire onlangs heeft gehouden. Een artikel dat hij voor Esquire wilde schrijven over de manier waarop in Wikipedia bijdragen tot stand komen, werd in zeer ruwe vorm en met opzettelijke fouten in Wikipedia gezet. De redacteur vertelde erbij wat de bedoeling was en riep iedereen op er een vlot leesbaar en uiteraard foutloos artikel van te maken voor Esquire.

Het experiment werd een succes: binnen 24 uur nadat het oorspronkelijke artikel op Wikipedia was geplaatst, werd het 224 keer aangepast en de 24 uur daarna nog eens 149 maal. Toen de aanpassingen van het artikel enige tijd daarna werden stopgezet, bleek de tekst vrijwel op lengte te zijn gebleven, vlotter geschreven dan het origineel en bevatte het meer aansprekende voorbeelden.

Het succes heeft Wikipedia-oprichter Jimmy Wales geïnspireerd tot een nieuw idee:een database met schoolboeken die op een vergelijkbare wijze als Wikipedia wordt samengesteld. Het is zijn bedoeling dat docenten, professoren of experts op een bepaald terrein lesboeken samenstellen en online zetten bij Wikibooks. Als docenten deze bijdragen de moeite waard vinden, kunnen ze hun leerlingen erop wijzen. Dan hoeven deze geen boeken meer te kopen, maar volstaan met het afdrukken van de betreffende bestanden.

Hier dringt zich een vergelijking op met de muziekindustrie. Internet is een uitmuntend medium gebleken om muziekbestanden te distribueren. Omdat deze uitwisseling grotendeels illegaal is, bestrijden muziekmaatschappijen deze tot op de dag van vandaag te vuur en te zwaard. Ze lijken daarbij echter zo in de stress te zijn geschoten, dat ze vergeten zijn om na te denken over manieren om muziek winstgevend via internet te verspreiden.

De muziekmaatschappijen zijn jarenlang gewend geweest om de complete productieketen van muziek in handen te hebben. De internetrevolutie, met de online muziekwinkel iTunes voorop, slaat hen een deel van die controle uit handen. Hun reactie is over het algemeen nog krampachtiger de controle proberen te behouden, zoals oktober 2005 bleek toen ze Apple onder druk zetten de standaardprijs van 99 dollarcent voor een nummer los te laten.

Het is volgens Wales niet te hopen dat boekenuitgevers dezelfde krampachtigheid zullen vertonen als ‘luis in de pels’ Wikibooks een succes wordt. Zijn boodschap aan hen: bedenk zelf iets voordat het te laat is.

Scroll Up

Pin It on Pinterest